
Üç hafta sonra yanan araç: Bedelini kim ödeyecek?
Kerim BağdaşKurucu
Hasarlı bir elektrikli araç servisin bahçesinde günler sonra alev alsa ve yanındaki araçları da yaksa, bedelini kim öder? Bu sorunun cevabı yangından önce yazılmalı.

2011 yılının mayıs ayında ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Wisconsin'deki bir test tesisinde bir Chevrolet Volt'u yan direk çarpma testine soktu. Test bitti, araç tesisin arka bahçesine çekildi ve orada bırakıldı. Yaklaşık üç hafta sonra alev aldı; yanında duran birkaç aracı da yaktı. Çarpmada soğutma hattı patlamış, soğutma sıvısı bataryanın içine girmişti. GM ve yüklenicisi, bu sıvının hücrelerde zamanla kısa devreye yol açmış olabileceğine işaret etti.
Bu olayı, Quality Collision Group'un İleri Araç Teknolojileri Direktörü ve aynı zamanda Apple Valley İtfaiyesi'nde yüzbaşı olan Paul Bostel'in yazısında okudum. Bostel, kaza geçirmiş elektrikli aracın servise geldiği andan itibaren nasıl ele alınması gerektiğini anlatıyor: soğutma sıvısı kontrolü, arıza kodları, batarya sıcaklığı ve geriliminin zaman içinde izlenip kayda geçirilmesi, aracın binalardan ve diğer araçlardan uzakta karantinada tutulması. Yangın çıkarsa da açık bir uyarısı var: Söndürmeye çalışmayın, alanı boşaltın. Kaza sonrası batarya yangınının seyrek görülen ama gerçekleştiğinde ağır sonuç doğuran bir olay olduğunu da vurguluyor.
Yazı teknisyenin güvenliğini anlatıyor. Ben ise yazıyı okurken başka bir şey düşündüm: Bu araç bizde yansa, bedelini kim öderdi?
Bunu da okuyun: Bu hafta yazdığımız haberler aynı kapıya çıktı: sigortalı masada yok
TÜİK verilerine göre Türkiye'de trafiğe kayıtlı elektrikli otomobil sayısı ağustos itibarıyla 472 bini geçti. Bu araçların bir kısmı kaza yapıyor, çekiciye yükleniyor; servis bahçelerine, çekici otoparklarına, pert araç alanlarına gidiyor. Peki o bahçelerde ne yapılıyor?
Hasarlı elektrikli araç, benzinli bir aracın yanına park ediliyor mu, yoksa ayrı bir yerde mi bekletiliyor? Kaç gün izleniyor? Soğutma sıvısı kabına bakan var mı? Eksper aracı incelerken bataryanın durumunu kimden öğreniyor? Servisteki teknisyen yüksek gerilim eğitimi almış mı?
Asıl soru ise yangından sonra geliyor. Diyelim ki araç servisin bahçesinde dördüncü gün alev alıyor ve yanındaki üç aracı yakıyor. Aracın kendi hasarı için kaskoya bakılır; Kasko Genel Şartları aracın yanmasını teminat kapsamında sayıyor, poliçenin özel şartlarına da bakılır. Peki yanındaki üç aracın sahipleri kime gidecek? Yanan aracın sahibine mi, trafik sigortasına mı, aracı bahçesine alan servise mi, servisin işyeri sigortasına mı, aracı oraya çeken çekiciye mi? Servisin işyeri poliçesinde emanet araçlar teminatı var mı, varsa elektrikli araç yangını için bir sınır konmuş mu?
Bu soruların her birinin elbette bir hukuki cevabı vardır. Ama sahada bu cevapları önceden bilen, sözleşmesine yazan, poliçesini buna göre kuran kaç servis, kaç otopark işletmesi var? Korkarım bu konuşma çoğu zaman yangından sonra başlıyor.
Hasar işinde yıllarca şunu gördüm: Sigortacı, eksper ve servis aynı araca bakar ama her biri kendi penceresinden bakar. Sigortacı maliyete, eksper teknik duruma, servis onarıma. Elektrikli araçta bu üç pencereye dördüncü bir başlık ekleniyor: aracın bekleme süresi. Kazadan sonraki günlerde araç kimin elindeyse risk de onun elinde. Ama o riskin kimde olduğu çoğu zaman yazılı değil.
Bu yüzden önerim basit. Sigorta şirketleri anlaşmalı servislerinden hasarlı elektrikli araç için yazılı bir bekletme kuralı istemeli: ayrı alan, mesafe, izleme süresi ve kayıt. Eksperlerin ve teknisyenlerin yüksek gerilim eğitimi bir sertifika meselesi değil, can güvenliği meselesi olarak ele alınmalı. Servislerin ve otoparkların işyeri poliçeleri, içeri aldıkları elektrikli araçların riskine göre yeniden okunmalı. Sigortalıya da şu söylenmeli: Aracınız onarılıp teslime hazır olduysa iş bitmiş sayılmaz; batarya kontrolü yapılmadan teslim almayın.
Volt'un yandığı bahçe bir test tesisinin bahçesiydi. Bizde o bahçe, bir sanayi sitesindeki servisin önü olabilir; yanında da başka sigortalıların araçları.
Bu soruların cevabını yangından önce yazalım.
#ElektrikliAraç #Kasko #HasarYönetimi #Eksper #AnlaşmalıServis #SigortanınSesi
Günün sigorta haberleri her akşam e‑postanızda
Sitede yeni haber yayınlanan günlerde, akşam 18:00'de tek e-posta. İstediğiniz an ayrılabilirsiniz.











