Sel basan günəbaxan sahələrinə 235 min manat ödənilib; sığorta haqqının yarısını dövlət qarşılayır, tarif regiona görə dəyişir
Aqrar Sığorta Fondu Ağsu, Hacıqabul və Samux rayonlarında sel-subasma nəticəsində günəbaxan əkinlərinə dəyən zərərə görə 235 min manat ödəniş edib. Ölkədə 13 min hektardan artıq ərazidə günəbaxan əkilir və bu sahələrin böyük hissəsi iqlim riskinin yüksək olduğu regionlardadır.
Aqrar Sığorta Fondu (ASF) Ağsu, Hacıqabul və Samux rayonlarında sel-subasma nəticəsində günəbaxan əkinlərinə dəyən zərərə görə 235 min manat ödəniş edib. Ödəniş 18 sentyabr 2026-cı ildə açıqlanıb.
“Report”un Fonda istinadən verdiyi məlumata görə, hazırda ölkəmizdə 13 min hektardan artıq ərazidə günəbaxan əkilir. Sahələrin böyük hissəsi iqlim risklərinin yüksək olduğu Gəncə-Daşkəsən, Qazax-Tovuz və Qarabağ regionlarındadır; bu da həmin sahədə fəaliyyət göstərən fermerlər üçün əhəmiyyətli maliyyə riski yaradır.
Fondun qiymətləndirməsinə görə, bu risklərin sığorta ilə qorunması həm yerli istehsalın davamlılığını, həm də idxaldan asılılığın azaldılmasını dəstəkləyir.
Sığorta artıq subsidiyanın şərtidir
Aqrar Subsidiya Şurasının qərarı ilə günəbaxan sığorta tələbi olan bitkilər sırasına əlavə edilib.
Buna əsasən, 7 hektardan artıq olan günəbaxan sahəsi üzrə əkin subsidiyası alınması üçün ərazi sığortalanmalıdır. Yəni sığorta burada könüllü məhsul deyil, dövlət dəstəyinə çıxışın ilkin şərtidir.
Tarif riskə görə dəyişir
Sığorta haqqının 50 faizini dövlət qarşıladığına görə fermerlər cüzi ödəniş edib əkin sahələrini sığortalaya bilirlər.
Fondun verdiyi nümunəyə görə, 1 000 manatlıq günəbaxanı sığortalamaq Mərkəzi Aran və Salyan-Şirvan regionlarında 6,8 manata, Lənkəran-Astara regionunda 7,1 manata, Dağlıq Şirvan regionunda 8,3 manata başa gəlir. İqlim risklərinin ən yüksək olduğu Qarabağ, Gəncə-Daşkəsən və Qazax-Tovuz regionlarında isə fermer 12,2 manat ödəniş etməlidir.
Bu ödəniş müqabilində aqrar sığorta mexanizmi günəbaxan sahələrini təbiət hadisələrindən sığortalayır: dolu, fırtına, qasırğa, sel-subasma, yanğın, vəhşi heyvan hücumu, üçüncü şəxslərin hərəkətləri və sair hallar.
Değerlendirme
Xəbərin texniki baxımdan ən diqqətçəkən tərəfi tarifin regiona görə fərqlənməsidir. Eyni 1 000 manatlıq təminat üçün ən aşağı və ən yüksək region arasındakı fərq 6,8 manatdan 12,2 manata qalxır, yəni təxminən 1,8 dəfə. Bu, sığorta haqqının risk ölçüsünə bağlandığını göstərir və aqrar sığortada gözlənilən yanaşmadır.
Ödənişin həcmini qiymətləndirmək üçün isə bir məlumat çatışmır: 13 min hektarın nə qədəri sığortalıdır? Açıqlamada bu nisbət yoxdur. Sığortalı sahənin payı bilinmədən 235 min manatlıq ödənişin yüksək və ya aşağı olduğunu, mexanizmin zərəri nə dərəcədə qarşıladığını demək mümkün deyil.
Sığortanın subsidiya şərtinə bağlanması əhatəni sürətlə genişləndirən üsuldur. Bunun müqabilində gözlənilən, sığortalı sahə nisbətinin və ödənilən zərər məbləğinin müntəzəm dərc edilməsidir.
