Sel basan ayçiçeği tarlaları için 235 bin manat ödendi; primin yarısını devlet karşılıyor, tarife bölgeye göre değişiyor
Tarım Sigortası Fonu, Ağsu, Hacıqabul ve Samux bölgelerinde sel-su baskını sonucu ayçiçeği ekinlerine gelen zarar için 235 bin manat ödeme yaptı. Ülkede 13 bin hektardan fazla alanda ayçiçeği ekiliyor ve bu alanların büyük bölümü iklim riskinin yüksek olduğu bölgelerde.
Tarım Sigortası Fonu (ASF), Ağsu, Hacıqabul ve Samux bölgelerinde sel ve su baskını sonucunda ayçiçeği ekinlerine gelen zarar için 235 bin manat ödeme yaptı. Ödeme 18 Eylül 2026'da duyuruldu.
Report'un Fon'a dayandırarak verdiği bilgiye göre ülkede hâlihazırda 13 bin hektardan fazla alanda ayçiçeği ekiliyor. Alanların büyük bölümü iklim risklerinin yüksek olduğu Gəncə-Daşkəsən, Qazax-Tovuz ve Qarabağ bölgelerinde bulunuyor; bu da o alanda faaliyet gösteren çiftçiler için önemli bir mali risk oluşturuyor.
Fon'un değerlendirmesine göre bu risklerin sigortayla korunması hem yerli üretimin sürekliliğini hem de ithalata bağımlılığın azaltılmasını destekliyor.
Sigorta artık subvansiyonun şartı
Tarım Subvansiya Şûrası'nın kararıyla ayçiçeği, sigorta şartı olan bitkiler arasına eklendi.
Buna göre 7 hektardan büyük ayçiçeği alanı için ekim subvansiyonu alınabilmesi, alanın sigortalanmış olmasına bağlı. Yani sigorta burada isteğe bağlı bir ürün değil, devlet desteğine erişimin ön koşulu.
Tarife riske göre değişiyor
Primin yüzde 50'sini devlet karşıladığı için çiftçiler düşük bir ödemeyle ekim alanlarını sigortalayabiliyor.
Fon'un verdiği örneğe göre 1.000 manatlık ayçiçeğini sigortalamak Mərkəzi Aran ve Salyan-Şirvan bölgelerinde 6,8 manata, Lənkəran-Astara bölgesinde 7,1 manata, Dağlıq Şirvan bölgesinde 8,3 manata mal oluyor. İklim riskinin en yüksek olduğu Qarabağ, Gəncə-Daşkəsən ve Qazax-Tovuz bölgelerinde ise çiftçinin ödemesi gereken tutar 12,2 manat.
Bu ödeme karşılığında tarım sigortası mekanizması ayçiçeği alanlarını doğa olaylarına karşı güvence altına alıyor: dolu, fırtına, kasırga, sel-su baskını, yangın, yabani hayvan saldırısı, üçüncü kişilerin eylemleri ve benzeri hâller.
Değerlendirme
Haberin teknik açıdan en dikkat çeken yanı tarifenin bölgeye göre farklılaşmasıdır. Aynı 1.000 manatlık teminat için en düşük ve en yüksek bölge arasındaki fark 6,8 manattan 12,2 manata çıkıyor; yani yaklaşık 1,8 kat. Bu, primin risk ölçüsüne bağlandığını gösteriyor ve tarım sigortasında aranan şeydir.
Ödemenin büyüklüğünü değerlendirmek için ise bir bilgi eksik: 13 bin hektarın ne kadarı sigortalı? Duyuruda bu oran yok. Sigortalı alanın payı bilinmeden 235 bin manatlık ödemenin yüksek mi düşük mü olduğu, mekanizmanın zararı ne ölçüde karşıladığı söylenemez.
Sigortanın subvansiyon şartına bağlanması kapsamı hızla genişleten bir yöntemdir. Bunun karşılığında beklenen, sigortalı alan oranının ve ödenen hasar tutarının düzenli olarak yayımlanmasıdır.
