Ποιος κρατά τον αριθμό
Το κοινό στοιχείο των τεσσάρων ειδήσεων αυτού του φύλλου δεν είναι τα θέματά τους, αλλά το ποιος κρατά τον αριθμό. Στη μία, η ημέρα ανακοίνωσης είναι ορισμένη. Στη δεύτερη, ο αριθμός υπάρχει αλλά δεν λέγεται. Στην τρίτη, ο αριθμός δεν παράγεται καθόλου. Στην τέταρτη, ο αριθμός βρίσκεται μέσα σε έναν φάκελο έγκρισης. Και οι τέσσερις στο ίδιο νησί, την ίδια εβδομάδα. Kerim Bağdaş
Το φύλλο αυτό έχει τέσσερις ειδήσεις από την Κύπρο. Η μία αφορά τα αποτελέσματα εξαμήνου ενός εισηγμένου ασφαλιστή, η δεύτερη τη μεταβίβαση ενός χαρτοφυλακίου, η τρίτη το κόστος της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης και η τέταρτη την έρευνα που ανέθεσε η Βουλή για την ασφαλιστική εποπτεία.
Φαίνονται να προέρχονται από τέσσερα διαφορετικά γραφεία. Αν όμως τις βάλετε δίπλα δίπλα, θέτουν το ίδιο ερώτημα: ποιος κρατά τον αριθμό και πότε είναι υποχρεωμένος να τον πει;
Η απάντηση βγαίνει διαφορετική και στις τέσσερις. Εκεί ακριβώς βρίσκεται το ενδιαφέρον.
Ο αριθμός που έχει ημερομηνία
Η Atlantic Insurance εξέδωσε τον Αύγουστο προειδοποίηση κερδών, ανέφερε ότι τα αποτελέσματα θα υπολείπονται των περυσινών και ανακοίνωσε την ημέρα συνεδρίας του διοικητικού συμβουλίου: 24 Σεπτεμβρίου, 10.30 π.μ., Λευκωσία.
Αυτή είναι η πιο σωστή συμπεριφορά στο παρόν φύλλο και πρέπει να αναγνωριστεί. Η εταιρεία έδωσε την αρνητική είδηση περίπου ενάμιση μήνα πριν από τα αποτελέσματα και στη συνέχεια κατέγραψε δημόσια την ώρα που θα ανακοινωθεί ο αριθμός. Αυτό αναμένεται από εισηγμένο ασφαλιστή· το ότι όμως το αναμενόμενο έγινε, αξίζει να σημειωθεί.
Υπάρχει ωστόσο ένα όριο. Ο αριθμός της Atlantic είναι ο αριθμός της Atlantic. Η εταιρεία λέει ότι οι απαιτήσεις μειώθηκαν και τα καθαρά ασφαλιστικά έσοδα αυξήθηκαν· αν αυτό ισχύει και στο σύνολο της αγοράς, ο αναγνώστης δεν μπορεί να το μάθει από πουθενά, επειδή τα συγκεντρωτικά τεχνικά στοιχεία του κλάδου δεν δημοσιεύονται τακτικά. Η εικόνα μιας εταιρείας δεν είναι τάση· είναι ένα σημείο δεδομένων.
Ο αριθμός που μένει στην τσέπη
Στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση η εικόνα αντιστρέφεται. Ο υπουργός Εργασίας λέει ότι το ετήσιο κόστος θα είναι “σημαντικά πάνω” από 50 εκατ. ευρώ. Όταν δημοσιογράφος υπενθύμισε την εκτίμηση εμπειρογνώμονα, η απάντηση ήταν: “θα είναι σημαντικά περισσότερα”. Ο ίδιος ο αριθμός λείπει.
Στην ίδια τοποθέτηση όλα τα άλλα δίνονται με αριθμούς: 123.000 συνταξιούχοι, πάνω από 50.000 άτομα με αύξηση άνω των 100 ευρώ, πάνω από 8.000 με 200 ευρώ, αυξήσεις από 5 έως 55 τοις εκατό. Το υπουργείο δηλαδή μπορεί να παράγει αριθμούς. Ο μόνος αριθμός που δεν παράγεται είναι ο λογαριασμός τους.
Το χρονοδιάγραμμα εν τω μεταξύ τρέχει: τα νομοσχέδια κατατίθενται στη Βουλή μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου, το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα συνεδριάζει μέχρι τις 10 Οκτωβρίου, η εφαρμογή αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2027. Η Βουλή θα αρχίσει να συζητά πρόταση της οποίας το ετήσιο κόστος δεν έχει ανακοινωθεί δημόσια. Γι' αυτό το ερώτημα της ΟΕΒ “πώς θα χρηματοδοτηθούν οι βελτιώσεις” δεν είναι τεχνική ένσταση· είναι διαδικαστική, και είναι εύλογη.
Ο αριθμός που δεν παράγεται ποτέ
Η τρίτη είδηση είναι η μελέτη που ανέθεσε η Βουλή στην ερευνητική της υπηρεσία. Εκεί βρίσκεται το εύρημα που θα έπρεπε να συζητηθεί περισσότερο σε αυτό το φύλλο: στην Κύπρο τα ασφάλιστρα οχημάτων δεν υπόκεινται σε νομοθετική ρύθμιση, οι εταιρείες λειτουργούν με ελεύθερη τιμολόγηση, και το bonus-malus μαζί με την αξιοποίηση του ιστορικού μη αξιώσεων εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της κάθε εταιρείας.
Η ελεύθερη τιμολόγηση δεν είναι από μόνη της ελάττωμα· ο ανταγωνισμός αναμένεται να πιέσει την τιμή και αυτή είναι θεμιτή επιλογή. Το ελάττωμα είναι ότι δίπλα στην ελευθερία δεν τοποθετήθηκε καμία βάση σύγκρισης. Ίδιος οδηγός, ίδιο ιστορικό μη αξιώσεων, δύο εταιρείες, δύο τιμές — και ούτε ένα δημοσιευμένο στοιχείο που να δείχνει από πού προκύπτει η διαφορά.
Η ίδια η έρευνα το ομολογεί άθελά της. Η Βουλή, στέλνοντας ερώτημα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Κοινοβουλευτικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης, ρώτησε ακριβώς αυτό: πώς συλλέγονται και αξιολογούνται ο δείκτης ζημιών, η συχνότητα ζημιών και το μέσο κόστος ζημιάς κατά ηλικιακή ομάδα; Το νησί δηλαδή ρώτησε στο εξωτερικό πώς συγκεντρώνονται στοιχεία που στη δική του αγορά δεν δημοσιεύονται.
Το βάρος αυτό πέφτει στο γραφείο του διαμεσολαβητή. Αυτός καλείται να εξηγήσει τη διαφορά τιμής στον πελάτη· και δεν έχει άλλο έρεισμα πέρα από την πολιτική της εταιρείας.
Ο αριθμός που βρίσκεται στον φάκελο
Στην τέταρτη είδηση ένα χαρτοφυλάκιο αλλάζει χέρια. Η Anytime αποκτά το χαρτοφυλάκιο οχημάτων και περιουσίας της Gan Direct· στην ανακοίνωση γράφεται ρητά ότι η μεταβίβαση τελεί υπό εποπτική έγκριση και υπό την ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών.
Το ότι ο όρος της έγκρισης είναι γραμμένος είναι θετικό. Για τον ασφαλισμένο όμως η εικόνα είναι η εξής: μαθαίνει από ανακοίνωση Τύπου σε ποια εταιρεία περνά το συμβόλαιό του, δεν μαθαίνει το μέγεθος του χαρτοφυλακίου, και το πώς θα εξελιχθούν οι όροι και οι διαδικασίες αποζημίωσης θα το δει μόνο όταν ολοκληρωθεί η έγκριση. Ο αριθμός εδώ δεν αποκρύπτεται· περιμένει μέσα σε έναν φάκελο. Η διάκριση έχει σημασία, αλλά για τον ασφαλισμένο το αποτέλεσμα προς το παρόν είναι το ίδιο.
Αυτό που ζητείται δεν είναι μεγάλο
Ας τα αθροίσουμε. Ο εισηγμένος ασφαλιστής ανακοινώνει τον αριθμό του με ημερομηνία. Ο υπουργός τον γνωρίζει αλλά δεν τον λέει. Η αγορά δεν τον παράγει καθόλου. Ο επόπτης τον κρατά στον φάκελό του.
Το συμπέρασμα δεν είναι ότι η εποπτεία στην Κύπρο είναι αδύναμη. Η έρευνα της Βουλής καταγράφει ότι η εποπτεία είναι βασισμένη στον κίνδυνο, προοπτική και συνδεδεμένη με το Solvency II, και ότι συνδυάζει επιτόπιους και εξ αποστάσεως ελέγχους. Το ζήτημα δεν είναι η ισχύς της εποπτείας, αλλά το πόσο από την πληροφορία που παράγει επιστρέφει στο κοινό.
Και αυτό που ζητείται δεν είναι μεγάλο. Μία φορά τον χρόνο, τρεις πίνακες: συγκεντρωτικός δείκτης ζημιών, συχνότητα ζημιών και μέσο κόστος ζημιάς κατά ηλικιακή ομάδα στον κλάδο οχημάτων — δηλαδή ακριβώς τα στοιχεία που η Βουλή ζήτησε από το εξωτερικό· το συγκεντρωτικό τεχνικό αποτέλεσμα του κλάδου· και ο αριθμός των συμβολαίων που μεταβιβάζονται σε κάθε μεταβίβαση χαρτοφυλακίου. Κανένα από αυτά δεν είναι εμπορικό απόρρητο και κανένα δεν εκθέτει μεμονωμένη εταιρεία. Η αξία ενός ασφαλιστηρίου δεν βρίσκεται στην τιμή που λέγεται κατά την πώληση, αλλά στο ποσό που πληρώνεται τη στιγμή της ζημιάς· χωρίς να φαίνεται πώς κινείται αυτό το ποσό στο σύνολο της αγοράς, ούτε ο ασφαλισμένος μπορεί να επιλέξει ούτε ο διαμεσολαβητής να συμβουλεύσει.
