Değer kaybı raporundaki servisi aradı, "Alo Fetva" hattı çıktı: Bilirkişinin piyasa araştırmasını kim doğruluyor?

Avukat Fatmanur Gedikli, LinkedIn hesabından yaptığı paylaşımda, müvekkili adına Sigorta Tahkim Komisyonu'nda yürüttüğü bir değer kaybı dosyasını anlattı. Gedikli'nin aktardığına göre bilirkişi raporunda, piyasa araştırması için üç servisten teklif alındığı yazıyordu. Servislerden birinin yanındaki telefon numarası arandığında "Alo Fetva" hattı çıktı. Gedikli, o servisin gerçek numarasını kendisi bulup aradığını yazdı. Aktarılana göre servis, müvekkilin aracının markasının kendi markaları arasında olmadığını ve böyle bir araç için teklif vermediklerini söyledi. Servis yetkililerine göre rapordaki numara, bir ilan sitesindeki ikinci el araç ilanlarında yer alan şirket cep telefonunun son hanelerinin başına il alan kodu eklenerek oluşturulmuştu. Gedikli, diğer iki servis için verilen numaralara ise hiç ulaşılamadığını belirtti. Gedikli'ye göre aynı dosyadaki bir önceki heyet raporunda yer alan servisler de arandığında, teklifleri kendilerinin vermediğini ve aracın o fiyatlara alınmasının mümkün olmadığını bildirdi. Gedikli, bilirkişi ücretlerinin başvuru sahibi tarafından ödendiğini hatırlatarak bu ücretlerin iade edilmesi gerekip gerekmediğini de sordu.

Bu iddialar paylaşımı yapan avukata aittir; bilirkişi raporu tarafımızca incelenmemiştir ve dosyanın sonucu bilinmemektedir. Konuya ilişkin Komisyon'un ya da bilirkişilerin kamuya açık bir açıklamasına rastlanmadı.

Yaşadığı sorunu ayrıntılarıyla ve somut bilgilerle kamuoyuyla paylaşan Av. Fatmanur Gedikli'ye teşekkür ediyoruz. Bu tür paylaşımlar, sistemin nerede iyileştirilebileceğini görmek için değerli.

Bunu da okuyun: Hasar ihbarından pert aracın ihalesine aynı grubun şirketleri: Sigortalının servis seçme hakkı nasıl korunuyor?

Bizim konumuz tek bir dosya değil. Asıl soru şu: Değer kaybı hesabında belirleyici olan "piyasa araştırması" raporda nasıl belgeleniyor ve taraflar bunu nasıl doğrulayabiliyor?

PİYASA ARAŞTIRMASI NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Değer kaybı, kısaca aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki piyasa değeri arasındaki farktır. Bu farkı belirleyen en önemli veri, piyasadan alınan fiyatlardır: ilanlar ile galeri ve servis teklifleri. Hangi teklifin alındığı, hangi tarihte, kimden ve hangi araç için alındığı, çıkan tutarı doğrudan değiştirir.

Konunun büyüklüğü de ortada. Sigorta Tahkim Komisyonu'na 2025'te toplam 758.736 başvuru yapıldı. Komisyon'un 2025 Faaliyet Raporu'na göre bilirkişi ücret gelirleri yaklaşık 1,3 milyar TL oldu. Cumhuriyet'in aktardığı Komisyon verilerine göre değer kaybı başvuruları 2026'nın ilk dokuz ayında 273 bin 118 oldu; bu, günde ortalama yaklaşık bin başvuru demek.

KURAL NE DİYOR?

Sigorta Tahkim Komisyonu Bilirkişilik Yönetmeliği, bu konuda açık hükümler içeriyor:

- Rapor "gerekçeli, açık ve denetime elverişli" olmalı (md. 27/1). - Raporda inceleme yöntemi ile bilimsel ve teknik dayanaklar yer almalı (md. 27/2-f, g). - Şema, harita, fotoğraf, tablo ve benzeri belgeler rapora eklenir (md. 27/4). - Hakem, raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir; eksiklik ya da belirsizlik varsa ek rapor veya açıklama isteyebilir (md. 28). - Bilirkişiler, Disiplin Kurulu tarafından resen veya başvuru üzerine denetlenir. Ancak Kurul, raporların yalnızca usul ve esaslara uygunluğunu denetler; raporun özel veya teknik içeriği hakkında Komisyon'a başvuru yapılamaz (md. 32, 33). - Her bilirkişi için teslim tarihi, raporun hükme esas alınıp alınmadığı, ek rapor durumu, etik ilkelere uyum ve denetim sonuçlarını içeren bir performans kaydı tutulur (md. 37).

Yani kural, raporun "denetime elverişli" olmasını istiyor. Ancak yönetmelikte, piyasa araştırmasında alınan tekliflerin nasıl belgeleneceğine dair ayrıntılı bir düzenleme yok: Teklifin yazılı alınması, servisin unvanı ve vergi numarası, teklifin tarihi, ilan bağlantısı ya da ekran görüntüsü gibi bilgilerin rapora eklenmesi yönetmelikte zorunlu tutulmuyor.

SORUN NEREDE DÜĞÜMLENİYOR?

Bir telefon numarası ve bir servis adıyla yetinilen raporda, karşı taraf o teklifi doğrulamak için kendisi araştırma yapmak zorunda kalıyor. Hakem raporu diğer delillerle birlikte değerlendiriyor; ek rapor, açıklama ya da yeni bilirkişi isteyebiliyor. Yeni heyet ise başvuru sahibi için ek süre ve çoğu zaman peşin ödenen ek ücret demek.

Oysa çözüm basit: Teklif bir belge olarak rapora eklenirse, doğrulama da birkaç dakikalık iş olur.

BİZE GÖRE

Değer kaybında bilirkişinin işi zor; aynı model, aynı yıl ve benzer kilometrede bir aracın hasarlı ve hasarsız fiyatını bulmak her zaman kolay değil. Bu yüzden piyasa araştırmasının nasıl yapıldığının raporda görünür olması, en çok iyi çalışan bilirkişiyi korur.

Önerimiz şu: Değer kaybı raporlarında piyasa araştırmasına esas alınan her teklif ve ilan için standart bir ek zorunlu olsun. Bu ekte teklifi veren işletmenin unvanı ve iletişim bilgisi, teklif tarihi, aracın özellikleri, varsa yazılı teklif ya da ilan bağlantısı ve ekran görüntüsü yer alsın. Komisyon'un bilişim sistemi, bu eki olmayan raporu tamamlanmış saymasın.

Bir de ücret konusu var. Başvuru sahibinin ödediği bilirkişi ücreti karşılığında aldığı raporun doğrulanabilir olması, en temel beklentidir. Rapor kullanılamaz hale geldiğinde ikinci heyetin ücretini kimin karşılayacağı sorusu da açık bir cevabı hak ediyor.

SORULARIMIZ

Sigorta Tahkim Komisyonu'na: 1. Değer kaybı dosyalarında bilirkişilerin piyasa araştırmasını nasıl yapacağına ve aldıkları teklifleri rapora nasıl ekleyeceklerine dair bir rehber, şablon ya da talimat var mı? 2. Raporda dayanak gösterilen tekliflerin gerçekliği, rapor hakeme sunulmadan önce herhangi bir şekilde kontrol ediliyor mu? 3. Teklif ya da iletişim bilgilerinin gerçeğe aykırı olduğu iddiasıyla Disiplin Kurulu'na yapılan başvuru sayısı nedir ve bu başvurular nasıl sonuçlandı? 4. Rapor, dayanakları doğrulanamadığı için kullanılamaz hale gelirse, başvuru sahibinin ödediği bilirkişi ücretinin iadesi veya yeni heyet ücretinin başvuru sahibinden alınmaması mümkün mü? 5. Bilirkişi performans kayıtlarında, raporlara yapılan itirazlar ve doğrulanamayan dayanaklar dikkate alınıyor mu?

Av. Fatmanur Gedikli'ye: 6. Hakem, rapora yaptığınız itiraz hakkında nasıl bir karar verdi? Dosyanın sonucunu okurlarımızla paylaşmak ister misiniz?

CEVAP HAKKI

Sigortanın Sesi olarak Sigorta Tahkim Komisyonu'nun, ilgili bilirkişilerin ve Av. Fatmanur Gedikli'nin açıklamalarını aynen yayımlamaya hazırız. Yanıtlar ve görüşler için: info@sigortaninsesi.com

#SigortanınSesi #DeğerKaybı #SigortaTahkimKomisyonu #Bilirkişi #TrafikSigortası #Tazminat #Şeffaflık