Kefalet Sigortasında Yeni Risk Rejimi: Net Teminat Riski Özsermayenin Yüzde 10'unu Aşamayacak

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), kefalet sigortasında risk kabul ve yönetimini yeniden düzenledi. 29 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/23 sayılı genelge, risk gruplarının tanımlanmasından teminatların sınıflandırılmasına, yetkin personel niteliklerinden e-kefalet uygulamasına kadar geniş bir alanı kapsıyor. Genelge 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.

Net teminat riski özsermayenin yüzde 10'unu aşamayacak

Düzenlemenin en somut hükmü genel sınırlamaları düzenleyen 5 inci maddede. Buna göre bir sigorta şirketinin, bir sigorta ettiren veya bir risk grubu için düzenlenen yürürlükteki tüm kefalet senetlerine bağlı olarak herhangi bir zamanda üzerinde tuttuğu net teminat riski, özsermayesinin yüzde onunu aşamıyor.

Net teminat riski hesaplanırken, Sermaye Yeterliliği Yönetmeliğine göre mali ve teknik kriterleri sağlayan reasürörlere Kurumca belirlenen şartlarda yapılan bölüşmeli risk devirleri tenzil ediliyor. Yani reasüröre devredilen kısım, şirketin üzerinde kalan riskten düşülüyor.

Brüt teminat riski özsermayenin beş katıyla sınırlı

İkinci sınırlama toplam büyüklüğe ilişkin. Bir sigorta şirketinin yürürlükteki kefalet senetlerine bağlı herhangi bir zamandaki brüt teminat riski toplamı, şirketin özsermayesinin beş katını geçemiyor.

Bu hesaplamada iki istisna var. Kamu ihalelerine katılmak üzere ilgili idarelere hitaben düzenlenen geçici kefalet senedi teminatları ile bir sigorta ettirene veya risk grubuna verilen brüt teminatların toplamı 600 bin TL ve altı tutardaki sözleşmeler, brüt risklerin hesaplanmasında dikkate alınmıyor.

Genelge, bu 600 bin TL'lik eşiğin sabit kalmayacağını da belirtiyor. Tutar, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında artırılarak uygulanacak. Açıklanan oranın sıfırın altında olması durumunda oran sıfır kabul ediliyor. İlk güncelleme 2027 yılı Temmuz ayında yapılacak.

Teminatlar risk gruplarına ayrılıyor, grup dışı teminat verilemiyor

Genelgenin 6 ncı maddesi, sigorta şirketlerine yürürlükteki kefalet senetlerine ilişkin teminatlarını belirlenen esaslara göre sınıflandırarak izleme zorunluluğu getiriyor. Maddede açık bir yasak da var: belirlenen gruplar dışında kefalet teminatı verilemiyor.

Birinci Grup Kefalet Teminatları çok düşük riskli olarak tanımlanıyor. Bu gruba girebilmek için sayılan kriterlerden herhangi birinin sağlanması yeterli. Özsermaye kriterine göre, bir sigorta ettirene veya risk grubuna sağlanan toplam kefalet teminatı tutarının sigorta ettirenin özsermayesinin yüzde 2,5'ini ve risk grubunun özsermayesinin yüzde 5'ini aşmaması gerekiyor. Kredibilite kriterinde, sigorta ettirenin veya risk grubunun genelge ekindeki listede yer alan derecelendirme kuruluşlarından alınmış, asgari ülke kredi notunun bir not üstü notuna sahip olması aranıyor. Güvence kriterinde ise teminat tutarının en az yüzde 75'i oranında birinci ve ikinci grup güvence alınmış olması şartı var.

İkinci Grup düşük riskli teminatları kapsıyor ve eşikler bir kademe gevşiyor: özsermaye kriterinde oranlar yüzde 5 ve yüzde 7,5; kredibilite kriterinde asgari ülke kredi notuna eşit not; güvence kriterinde teminat tutarının yüzde 60 ila 74'ü oranında birinci, ikinci veya üçüncü grup güvence. Reasüröre devir sonrası şirket üzerinde kalan riskin toplam teminata oranı, birinci grupta en fazla yüzde 25 iken ikinci grupta yüzde 26 ila 40 aralığında tanımlanıyor. Üçüncü Grup Kefalet Teminatları ise orta riskli olarak sınıflandırılıyor.

Risk grubu nasıl tanımlanıyor

Sınırlamaların uygulanacağı birim olan risk grubu, 4 üncü maddede tarif ediliyor. Bir gerçek kişi ile eşi ve çocukları, bunların yönetim kurulu üyesi veya genel müdürü oldukları ya da bunların veya bir tüzel kişinin birlikte veya tek başlarına, doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettikleri ya da sınırsız sorumlulukla katıldıkları ortaklıklar bir risk grubu oluşturuyor.

Aralarında birinin ödeme güçlüğüne düşmesinin diğerlerinin de ödeme güçlüğüne düşmesi sonucunu doğuracak boyutta kefalet, garanti veya benzeri ilişkiler bulunan gerçek ve tüzel kişiler de, sigortalıdan beyan edilmesi istenerek ilgili risk gruplarına dâhil ediliyor. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile hisselerinin çoğunluğu Özelleştirme İdaresi Başkanlığının veya Türkiye Varlık Fonunun elinde bulunan diğer kamu kurumları ise, hâkim oldukları bağlı ortaklık, iştirak ve müesseseleriyle birlikte ayrı bir kamu risk grubu oluşturuyor.

Nihai karar yine şirkette

Genelge, getirdiği eşiklerin bir onay mekanizması olmadığını açıkça yazıyor. Amaç ve kapsam maddesine göre, risk kabul ve yönetimine ilişkin asgari koşullar belirlenmiş olmakla birlikte, bu koşulların sağlanması halinde riskin üstlenilip üstlenilmeyeceğine ilişkin nihai karar ilgili sigorta şirketine ait.

Genelge, doğrudan ve dolaylı kefalet sigortası branşında ruhsatı bulunan sigorta şirketlerini kapsıyor. Bina tamamlama sigortası kapsamında verilen teminatlar, genelgenin teminatların sınıflandırılması ve sınırlamalara ilişkin hükümlerine tabi değil.

2025/13 kalkıyor, veriler SBM'ye taşınıyor

Yeni genelgeyle birlikte 25 Nisan 2025 tarihli ve 2025/13 sayılı Kefalet Sigortası Hakkında Genelge 1 Ocak 2027'de yürürlükten kalkıyor.

Geçiş için de bir takvim var. Şirketler, genelgenin yayım tarihinden önce düzenlenmiş olmakla birlikte yayım tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan kefalet sigortası poliçe ve senetlerine ilişkin tüm verileri, genelgede belirlenen sınıflandırma esaslarına uygun şekilde sınıflandırarak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemine girişini 31 Ocak 2027 itibarıyla tamamlamakla yükümlü.

Genelgenin 29 Temmuz 2026'da yayımlanıp 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek olması, sektöre yaklaşık beş aylık bir hazırlık süresi bırakıyor. Bu sürede şirketlerin hem portföylerini yeni sınıflandırmaya göre yeniden tasnif etmesi hem de sınırlamaların üzerine çıkan pozisyonlar varsa bunları düzeltmesi gerekecek.

Kaynak: SEDDK, 29/07/2026 tarihli ve 2026/23 sayılı Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelge.