Aracınıza hangi parça takılacak? Artık siz karar veriyorsunuz

Trafik sigortasında hasar gören parçanın nasıl değiştirileceğine dair kural 1 Temmuz'da değişti. Orijinal parçası olan bir araçta eşdeğer ya da çıkma parça kullanılabilmesi için artık araç sahibinin onayı gerekiyor. Ve en önemlisi: Onayın alındığını sigorta şirketi ispatlamak zorunda. Yani ispat yükü tersine döndü.

Bir aracın hasar gören parçası değiştirilirken üç seçenek vardır.

Orijinal parça, üreticinin ya da yetkili tedarikçinin sağladığı parçadır. Eşdeğer parça, orijinaliyle aynı işlevi gördüğü belgelenen yan sanayi parçasıdır. Yeniden kullanılabilir parça ise başka bir araçtan sökülüp kullanılan, halk arasında çıkma denilen parçadır.

Üçü de mevzuatta tanımlıdır ve üçünün de kullanımı meşrudur.

Ancak hangisinin ne zaman kullanılacağı, sigortalı açısından fark yaratır. Çünkü orijinal parça kullanılmayan bir aracın ikinci el değeri farklı olabilir.

İşte 1 Temmuz'da yürürlüğe giren düzenleme bu konuyu netleştirdi.

Yeni kural ne diyor?

On iki Haziran tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, parça kuralını ikiye ayırdı.

Kural, aracın mevcut parçasının orijinal olup olmamasına göre değişiyor.

Birinci durum: Aracınızdaki parça orijinalse.

Hasar gören parça onarılamıyorsa, yerine orijinal parça takılması esastır.

Eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parça kullanılabilmesi için iki şarttan biri gerekiyor: Ya araç sahibinin onayı olacak, ya da orijinal parçanın piyasada bulunamadığı ortaya konacak.

İkinci durum: Aracınızdaki parça zaten orijinal değilse.

Bu durumda öncelikle eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parça kullanılır. Bunlar kullanılamıyorsa orijinal parça takılır. Buna karşılık eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parçayla değişim imkânı varken orijinal parça takılırsa, sigortacının sorumluluğu eşdeğer parça bedeliyle sınırlı kalıyor. Bu imkânın bulunduğunu ispat yükü de sigortacıda.

Yani kural, aracın mevcut durumunu esas alıyor. Bu, mantıklı bir yaklaşım: Zaten yan sanayi parçası takılı bir araca orijinal parça takmak, aracı kaza öncesi halinden daha iyi bir konuma getirmek olurdu.

Ve asıl değişiklik burada

Düzenlemenin en önemli hükmü, ispat yüküne ilişkin.

Onayın alındığını ya da orijinal parçanın piyasada bulunamadığını ispat etme yükümlülüğü sigortacıya ait.

Bu, uygulamada büyük bir fark yaratıyor.

Önceki durumda, poliçe metnindeki genel bir ifadeye dayanılarak eşdeğer parça kullanılabiliyordu. Sigortalı itiraz ettiğinde ise kendisinin bir şey ispatlaması bekleniyordu.

Şimdi tablo tersine döndü. Sigortalının bana sorulmadı demesi yeterli. Aksini gösterme yükümlülüğü sigorta şirketinde.

Peki bu pratikte ne anlama geliyor?

Bir örnek üzerinden gidelim.

Aracınız kaza yaptı, çamurluk değişecek. Aracınızdaki çamurluk orijinal.

Servis size eşdeğer parça takmak istiyor. Bu durumda sigorta şirketinin ya sizden onay alması ya da orijinal parçanın bulunamadığını ortaya koyması gerekiyor.

Onay alınmadan takılırsa ve siz itiraz ederseniz, sigorta şirketi onayın alındığını ispatlamak zorunda.

Bu nedenle sürecin başında şu soruyu sormanız yerinde olur: Aracıma hangi parça takılacak?

Dikkat edilecek noktalar

Düzenlemenin sağladığı hakkı kullanabilmek için birkaç ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor.

Onarım öncesinde hangi parçanın kullanılacağını sorun. Cevabı yazılı almanız, ileride bir tartışma çıkarsa işinizi kolaylaştırır.

Aracınızdaki parçanın orijinal olup olmadığını bilin. Kural bu ayrıma göre işliyor.

Onay verirken neye onay verdiğinizi netleştirin. Genel bir ifade ile belirli bir parçaya verilen onay aynı şey değil.

Eksper raporunda hangi parçanın öngörüldüğünü kontrol edin.

İtirazınız varsa bunu onarım tamamlanmadan önce bildirin.

Aynı düzenlemede başka ne var?

On iki Haziran tarihli değişiklik yalnızca parça konusunu düzenlemiyor.

1. Değer kaybı için ayrı başvuru gerekmiyor.

Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılıyor. Sigortacı, hesaplanan tutarı nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde bildirmek zorunda.

Bu, önemli bir kolaylık. Çünkü değer kaybı, hak sahiplerinin çoğunun varlığından haberdar olmadığı bir kalemdi.

2. Değer kaybı formülü kaldırıldı.

Değer kaybı formülü kaldırıldı. Genel Şartların ekinde yer alan ve sabit katsayıyla hesaplama yapan Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 birlikte yürürlükten kaldırıldı. Artık kaza öncesi ikinci el değeri ile onarım sonrası ikinci el değeri arasındaki fark esas alınıyor ve bunu eksper tespit ediyor.

3. Cep telefonu doğrulaması geldi.

Cep telefonu doğrulaması geldi. Düzenleme, Kurumu, Genel Şartların Ek-6'sı kapsamında hak sahibinden istenecek cep telefonu numarasının doğrulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili kıldı. Bu adımın gerekçesi, sigortalı adına işlem yapan yetkisiz kişilerin önüne geçmek.

4. Olay yerini terk etmede istisna tanımlandı.

Can güvenliği endişesi ya da yaralıya yardım gibi zorunlu haller nedeniyle olay yerinden ayrılan kişi teminat hakkını kaybetmiyor. Bunun dışındaki hallerde ise sigortacının rücu hakkı saklı ve artık maddi zararları da kapsıyor.

Bir denge notu

Bu düzenleme sigortalı lehine bir iyileştirme. Ancak eşdeğer parçanın kendisi kötü bir şey değil.

Eşdeğer parça, belgelendirilmiş ve orijinaliyle aynı işlevi gördüğü tespit edilmiş bir üründür. Kullanımı hem maliyeti düşürür hem yerli üretimi destekler.

Sorun parçanın kendisinde değil, kararın nasıl alındığındaydı.

Yeni kural tam olarak bunu düzeltiyor: Parçayı yasaklamıyor, kararı sigortalının bilgisine bağlıyor.

Sonuç

Bir hakkın var olması ile kullanılabilir olması farklı şeylerdir.

Bu düzenlemeyle sigortalıya tanınan hak açık. Ancak kullanılabilmesi, sürecin başında bir soru sorulmasına bağlı.

Aracınız onarıma girdiğinde sorun: Hangi parça takılacak?

Cevabı öğrenmek, artık sizin hakkınız.