Eksik Ayak: Saha Şirketin Kendi İşidir

Serinin Son Sorusu: Bu Sistem Yeterli Mi?

Bu serinin ilk bölümünde rakamların arkasını gördük. İkinci bölümde yeni eksper sistemini konuştuk. Şimdi en kritik soruya geliyoruz: Kurulan bu sistem yeterli mi?

Cevap net: Hayır. Çünkü sistem, bir ayağı baştan eksik kurulmuş olarak çalışıyor. Ve bu eksiklik, sektörün bugün yaşadığı mali tablonun tam merkezinde duruyor.

Eksperin Rolü Nedir, Ne Değildir?

Önce şunu açıkça söylemek gerekiyor: Eksper, bu işin olmazsa olmazıdır. Hasarı bağımsız ve tarafsız gözle tespit eden, sisteme güven kazandıran odur. Eksperi küçümsemek değil, tam tersine daha da güçlendirmek gerekiyor.

Ama meselenin özü şu: Bir tespiti yapmak ayrı şeydir, o tespiti sahada maliyet yönetimine dönüştürmek ayrı.

Eksper, hasarın fotoğrafını çeker. Bağımsız bir gözle ne kadar hasar var, ne ödenecek, bunu ortaya koyar. Ancak o fotoğrafı onarım standardına, anlaşmalı servis denetimine, emsal karşılaştırmasına ve gerçek maliyet kontrolüne dönüştürmek eksperin görevi değildir. Bu, sigorta şirketinin kendi sahasının işidir. Ve eksik olan tam da burasıdır: Şirketin kendi saha sistemi yok.

Matematik Tutmuyor: 5 Milyon Dosya, Bin Küsur Eksper

Rakamlara bakıldığında tablo kendiliğinden ortaya çıkıyor. Türkiye'de yılda neredeyse 5 milyon araç hasar dosyası açılıyor. Buna karşılık sahada topu topu bin küsur eksper görev yapıyor. Her dosyaya tek tek bağımsız eksper göndermek matematiksel olarak imkânsız.

Nitekim trafik dosyalarının yaklaşık 4'te 3'üne hiç eksper raporu düzenlenmiyor; süreç şirketin içinde kapanıyor. Bu veri, çözümün eksperde aranamayacağını tek başına anlatıyor. Çözüm, şirketin sahayı standartla yönetmesindedir.

Şirketler sorulduğunda 'biz bu kontrolü zaten yapıyoruz' diyecektir. Kısmen yapan da vardır. Ama bir işi gerçekten ve sistemli biçimde yapıyorsanız, sonucu rakama yansır. Rakamlar ise ortadadır: Sektörün birleşik oranı yüzde 114'ü aşmış, oto tarafı zarar yazıyor. Maliyet sahada gerçekten kontrol edilseydi, bu tablo böyle olmazdı.

Fiyat Tavanı Varken Tek Kaldıraç Maliyet Kontrolüdür

Bir itiraz daha gündeme gelecektir: 'Fiyatlar düşük, devlet sınırlıyor.' Bu doğru. Trafik sigortasında fiyat serbestisi kısıtlı, tarife baskısı gerçek. Ama mesele tam burada düğümleniyor.

Fiyatı serbestçe artıramadığınız bir alanda, elinizde kalan tek gerçek kaldıraç maliyet kontrolüdür. Onu da sistemli yapmıyorsanız, zarar kaçınılmaz hale gelir. Fiyat baskısını gerekçe göstermek, saha yönetimini ihmal etmenin mazereti olamaz; aksine, o baskı altında saha yönetimini daha zorunlu kılar.

Teknik Saha Sistemi: On Yedi Yıldır Anlatılan Eksiklik

İşte tam bu noktada Teknik Saha Sistemi devreye giriyor. Devlet, eksper tespitini ve atamayı düzenledi. Bu önemli bir adımdı. Ancak maliyeti yöneten sahayı kurmak, şirketin kendi işidir ve o adım atılmadı.

Teknik Saha Sistemi'nin temel bileşenleri şöyle özetlenebilir:

• Onarım standartlarının sahaya yerleştirilmesi: Hangi hasarda ne yapılır, bunun yazılı ve denetlenebilir kuralı olmalıdır.

• Anlaşmalı servis denetimi: Servis faturası geldikten sonra değil, onarım sürecinde aktif denetim şarttır.

• Emsal karşılaştırması: Benzer hasarlar için oluşan maliyet veri tabanı, sistematik şekilde kullanılmalıdır.

• Sahada insan ve süreç: Sigortacılık ekran başında değil, sahada ve standartta yapılan bir iştir.

Eksper sistemi bu yapının dışında değildir, içindedir. Eksperin tespiti, saha sisteminin girdisi olur; ama saha sistemi olmadan o tespit havada kalır.

Sonuç: Eksik Ayak Görünür Hale Geldi

Bu seriyi takip edenler için tablo artık bütünüyle netleşmiş olmalı. Sektör, eksper tarafını düzenledi. Bu doğru ve gerekli bir adımdı. Ama düzenlemenin kapsamadığı alan, sigorta şirketinin kendi sahası, kendi maliyet yönetim sistemi olarak duruyor.

Birleşik oran yüzde 114'ün üzerinde seyrediyorsa, trafik dosyalarının 4'te 3'ü eksper görmeden kapanıyorsa ve her yıl 5 milyon dosya bu sistemin içinden geçiyorsa, çözüm daha fazla eksper tartışması yapmak değildir. Çözüm, şirketin sahayı sahiplenmesidir.

Eksperin yanına sahayı koymak, yani sistemi inşa etmek, on yedi yıldır bu alanda dile getirilen temel tez budur. Anlatmaya devam edeceğiz.