Sigortalının tahkim yolunu SEDDK sirküleri daralttı, Danıştay yürütmeyi durdurdu

Danıştay 13. Dairesi, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) 2026/02 sayılı Sirküleri'nin yürütmesini, dava sonuçlanıncaya kadar durdurdu. Avukat ve sigorta hakemi Memet Erdoğan'ın aktardığına göre karar 29 Eylül 2026 tarihli, E. 2026/4991 sayılı ve oybirliğiyle verildi; karar sektör yayını Sigorta Post'ta da duyuruldu. Kararı kamuoyuyla paylaşan Memet Erdoğan'a teşekkür ediyoruz.

Erdoğan'ın aktarımına göre Danıştay'ın mesajı açık: Kanunun belirlediği başvuru şartlarına ve bekleme sürelerine bir sirkülerle ek şart getirilemez.

KANUN NE DİYOR, SİRKÜLER NE DEDİ?

Bunu da okuyun: Sigorta sitede satılacak, siteye giden para komisyon sayılmayacak

Kanunlar, kasko ve trafik sigortası dahil sigorta uyuşmazlıklarında sigortalıya ve zarar görene basit bir yol tanıyor. Başvuru sahibi önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapıyor. Şirket yasal süre içinde cevap vermezse ya da verdiği cevap talebi karşılamazsa, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabiliyor. Bu süre 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 13. fıkrasında 15 iş günü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde 15 gün. Kanunlarda "önce eksper raporu tamamlansın" diye bir şart yok.

SEDDK Kurulu'nun 5 Ağustos 2026 tarihli ve 1862 sayılı kararıyla kabul edilip 7 Ağustos'ta Kurum'un internet sitesinde yayımlanan sirküler ise bu yola yeni bir engel ekledi. Kasko ve trafik sigortasındaki maddi hasar dosyalarında, eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıya yüklenemeyecek nedenlerle tamamlanamamışsa (bu durum Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemleri üzerinden belgelenmişse) sirküler, "uyuşmazlık olduğu kabul edilmez" hükmünü getirdi. Bu, sigortalının tahkim başvurusunun işleme alınmaması demekti.

Tablo kaynağı: SEDDK 2026/02 sayılı Sirküler; Memet Erdoğan'ın Danıştay 13. Dairesi kararına ilişkin aktarımı; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/13; 2918 sayılı KTK m.97; 2026/7 sayılı Genelge m.9/3.

BEDELİ SİGORTALI ÖDEDİ

Eksper raporunun süresi zaten belli. 2026/7 sayılı Genelge'ye göre rapor, düzenlenebilecek duruma gelindiği tarihten itibaren trafik sigortasında 3 iş günü, diğer motorlu araç sigortalarında 5 iş günü içinde tamamlanmalı. Yani mevzuat, raporun kısa bir sürede tamamlanmasını öngörüyor.

Ama rapor gecikince bekleyen sigortalı oldu. Av. Melih Küçükcankurtaran'ın Hukuki Haber'de aktardığına göre Komisyon kendisine, raportörlerin yalnızca SBM kaydına baktığını yazılı olarak bildirdi: Eksper süresinde atanmış ve rapor açık görünüyorsa başvuru işleme alınmıyordu, gecikmenin nedeni ayrıca incelenmiyordu. Küçükcankurtaran'a göre sirküler, ilk eksper raporu için bir üst süre sınırı da öngörmüyordu.

Hukuki Haber'de aktarılan ret yazılarına göre işleme alınmayan başvurularda ücretin yalnızca yarısı iade ediliyor, diğer yarısı ve baro pulu geri verilmiyordu. Elçi Hukuk'a göre bu bekleme, motorlu araç kazalarından doğan taleplerde KTK m.109'daki iki yıllık zamanaşımını da durdurmuyordu. Yani raporu geciken sigortalı, hem zaman hem para kaybederek ne zaman biteceği belli olmayan bir bekleyişle yalnız kaldı.

İSTİSMARLA MÜCADELE AYRI, SİGORTALININ HAKKI AYRI

Tahkim sistemi aynı dönemde ciddi bir başvuru yüküyle gündemdeydi. SEDDK Başkanı Davut Menteş, 11 Ekim 2026'daki açıklamasında Türkiye'de günde yaklaşık 5 bin kaza olduğunu, tahkime ise günde 3 bin civarında başvuru yapıldığını, bu sayının son dönemde 1.500'e kadar gerilediğini söyledi. Usulsüzlüklerin 2019'da başladığını belirten Menteş, "Bir ofisin 200 bin dosya hazırladığını düşünün ve bu dosyalara karşılık 190 bin ödeme yapıyor" örneğini verdi. Menteş'e göre Eylül sonundaki adli operasyon ve önceki tedbirlerle Ekim'de toplam başvurular yarı yarıya azaldı.

Hasar süreçlerini istismar eden yapılarla mücadele yerinde ve gerekli. Danıştay kararı ise kanunun belirlediği başvuru şartlarına sirkülerle ek şart getirilemeyeceğini hatırlatıyor.

BİZE GÖRE

Sigortalının hakkını korumakla görevli düzenleyicinin çıkardığı bir sirküler, kanunun sigortalıya tanıdığı başvuru hakkını daralttı; bu hakkı yeniden tanıyan Danıştay oldu.

Eksper raporu gecikiyorsa çözüm, sigortalıyı kapıda bekletmek değil; raporların mevzuattaki sürelerde tamamlanmasını sağlamak. Erken ya da istismara dayalı başvurularla mücadele gerekiyorsa, bunun yolu da sigortalının hakkını sirkülerle kısmak değil, kanunda açık ve dengeli bir düzenleme yapmak.

SORULARIMIZ

Sigorta Tahkim Komisyonu'na: 1. Sirküler gerekçesiyle kaç başvuru işleme alınmadı? Bu başvurular yeniden değerlendirilecek mi? 2. İade edilmeyen başvuru ücreti ve baro pulu bedelleri için bir düzenleme yapılacak mı?

Türkiye Sigorta Birliği'ne: 3. Motorlu araç sigortalarında eksper raporlarının ne kadarı mevzuattaki 3 ve 5 iş günlük sürelerde tamamlanıyor? 4. Süresinde tamamlanmayan raporların başlıca nedenleri nelerdir?

CEVAP HAKKI

Sigortanın Sesi olarak SEDDK'nın, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ve Türkiye Sigorta Birliği'nin açıklamalarını aynen yayımlamaya hazırız. Yanıtlar ve görüşler için: info@sigortaninsesi.com

#SigortanınSesi #SigortaTahkim #Danıştay #EksperRaporu #Kasko #TrafikSigortası #SigortalıHakları