KKTC sigortacılığında sekiz yıllık karanlık: Son istatistik 2018'de yayımlandı
Bir sigorta piyasasının sağlığını anlamak için üç rakama bakılır: ne kadar prim toplandı, ne kadar hasar ödendi, riskin ne kadarı şirketin kendi üzerinde kaldı. KKTC'de bu üç rakamın hiçbiri bugün kamuya açık değil.
BOŞ KLASÖRLER
KKTC Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği'nin internet sitesinde bir "İstatistikler" bölümü var. Bölüm yıllara göre düzenlenmiş. 2003'ten 2017'ye kadar her yılın altında belgeler bulunuyor; 2007'de on, 2009'da yedi belge var. 2018'de tek bir belge kalıyor.
2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 klasörlerinin tamamı boş.
Birliğin "Genel Bilgiler" sayfasında yer alan en güncel prim bilgisi ise 2019'a ait: hayat dışı branşlarda yaklaşık 450 milyon TL prim, hayat branşında yaklaşık 55 milyon TL, hayat dışında ödenen hasar yaklaşık 210 milyon TL.
Yani KKTC sigorta sektörü, pandemiyi, Türk lirasındaki sert değer kaybını ve yüksek enflasyon dönemini, kendi birliği aracılığıyla kamuoyuna tek bir güncel rakam vermeden geçirdi. Kamuya açık başka bir kaynakta da güncel sektör istatistiğine ulaşamadık.
KAÇ ŞİRKET VAR? BİRLİK DE EMİN DEĞİL
Veri eksikliği prim ve hasarla sınırlı değil.
Birliğin ana sayfasında üyeler 40 hayat dışı, 3 hayat ve emeklilik, 2 reasürans şirketi olarak sıralanıyor; toplam 45. Aynı sitenin "Genel Bilgiler" sayfasında ise tablo farklı: 31 hayat dışı, 3 hayat, 1 reasürans şirketi; toplam 35. Bu sayfaya göre şirketlerden 9'u Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin şubesi, 26'sı yerel sermayeli.
Bir sektörün temsil kuruluşu, kendi üye sayısını tek bir rakamla veremiyorsa, prim ve hasar verisinin neden yayımlanmadığı sorusu daha da önem kazanıyor.
TÜRKİYE'DE AYLIK, KKTC'DE HİÇ
Karşılaştırma için Türkiye'ye bakmak yeterli. Türkiye Sigorta Birliği şirket ve branş bazında prim üretimini her ay yayımlıyor. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi trafik, kasko ve sağlık branşlarında poliçe adedinden satış kanalına kadar ayrıntılı raporlar çıkarıyor. Sigorta Tahkim Komisyonu yıllık başvuru sayısını ve başvuru gerekçelerini açıklıyor.
KKTC'de Birlik bünyesinde bir Garanti Fonu ve bir Tahkim Komisyonu bulunuyor. Ancak sitede ne fonun ne de tahkimin güncel faaliyet verisi yer alıyor.
İki birliğin başkanları Aralık 2025'te Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman tarafından birlikte kabul edildi ve iş birliği projeleri hakkında bilgi verildi. Türkiye'deki veri altyapısının bu iş birliğinin gündeminde olup olmadığı kamuoyuyla paylaşılmadı.
VERİ YOKSA NE OLUR
İstatistik yayımlanmadığında ilk kaybeden sigortalıdır. Hangi şirketin ne kadar hasar ödediğini, hangi branşta ne kadar şikâyet olduğunu bilmeden poliçe seçmek, fiyattan başka bir ölçüt bırakmaz.
İkinci kaybeden sektörün kendisidir. Piyasanın büyüklüğü bilinmeyince yatırımcı gelmez, reasürör riski fiyatlayacak veri bulamaz, kamu politikası tahminle yapılır.
Üçüncü ve en önemli nokta şu: Bir sigorta şirketinin gerçekten sigortacılık mı yaptığı, yoksa topladığı primi büyük ölçüde reasüröre ya da ana şirkete devrederek aracılık mı ettiği, ancak saklama oranı gibi verilerle anlaşılabilir. Bu veri yayımlanmadığı sürece, KKTC'deki şirketlerin riskin ne kadarını kendi bilançolarında taşıdığını bilmenin bir yolu yok.
Sigortacılık, riski üstlenmek demektir. Riskin kimde kaldığı görünmüyorsa, sektörün yaptığı işin adı da tartışmaya açık kalır.
SORULARIMIZ
Bir: KKTC Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği 2019'dan bu yana neden tek bir istatistik yayımlamadı? Veri toplanıyor ama yayımlanmıyor mu, yoksa hiç toplanmıyor mu?
İki: Birlik'in üye sayısı 35 mi, 45 mi? Kaç şirket yerel sermayeli, kaçı Türkiye'deki şirketlerin şubesi?
Üç: KKTC'de faaliyet gösteren şirketlerin yıllık prim üretimi, ödenen hasar ve saklama oranları şirket bazında kamuoyuyla paylaşılacak mı?
Dört: Denetimden sorumlu kamu kurumu sektörün mali tablolarını ve temel göstergelerini yayımlıyor mu? Yayımlıyorsa sigortalı bu verilere nereden ulaşabilir?
Beş: Türkiye Sigorta Birliği ile yürütülen iş birliği projeleri arasında, Türkiye'deki Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi benzeri bir veri altyapısı var mı?
Sekiz yıl, bir sektörün kendini açıklamaması için uzun bir süre. Veri yayımlamayan bir piyasaya güven de sadece söz üzerine kurulur.
#KKTC #sigorta #şeffaflık #istatistik #sigortalı #SigortanınSesi
