İcbari sığortada qayçı açılır: Sığorta haqları azalır, ödənişlər artır

Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatlarına görə, 2026-cı ilin yanvar–avqust aylarında icbari sığorta üzrə toplanan sığorta haqları ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 14,6 faiz azalaraq 213,5 milyon manat olub. Eyni dövrdə icbari sığorta üzrə ödənişlər isə 19,4 faiz artaraq 110,7 milyon manata çatıb. Yanvar–sentyabr dövründə isə azalma zəifləsə də, istiqamət dəyişməyib: Trend agentliyinin məlumatına görə, icbari sığorta haqları 7,2 faiz azalıb, ödənişlər isə 19,3 faiz artıb.

Sığorta bazarına dair statistikanı müntəzəm olaraq ictimaiyyətlə bölüşən Azərbaycan Mərkəzi Bankına təşəkkür edirik.

Rəqəmlər nə deyir?

Bunu da oxuyun: Bakıda icbari əmlak sığortasında təminat 25 min manat: Sığorta haqqı artmadan ödəniş əmlakın dəyərinə necə yaxınlaşacaq?

Report agentliyinin Mərkəzi Banka istinadən verdiyi məlumata görə, yanvar–avqust aylarında icbari sığortada hər 100 manat sığorta haqqına qarşı 51,8 manat ödəniş edilib. Bir il əvvəl bu göstərici 37,1 manat idi.

Bütün sığorta bazarında isə mənzərə fərqlidir. Eyni dövrdə ümumi sığorta haqları 6,4 faiz artaraq 1,115 milyard manatı ötüb, ödənişlər isə 28,1 faiz artaraq 773,2 milyon manat olub. Yəni bazar bütövlükdə böyüyür, icbari sığorta haqları isə azalır.

Azalmanın səbəbi statistikada göstərilmir

Mövcut məlumatlarda icbari sığorta haqlarının azalmasının səbəbi göstərilmir. Bu azalmanın tarif dəyişikliyindən, müqavilələrin sayının azalmasından, yoxsa başqa amillərdən irəli gəldiyi məlum deyil. Haqların və ödənişlərin icbari sığorta növləri üzrə, məsələn, avtonəqliyyat vasitələri sahiblərinin mülki məsuliyyəti, daşınmaz əmlak və sərnişinlərin icbari fərdi qəza sığortası üzrə bölgüsü də agentliklərin yaydığı məlumatlarda yer almır.

Mərkəzi Bankın baş direktoru Vüsal Qurbanov 2026-cı ilin yanvarında avtonəqliyyat vasitələri üzrə icbari sığortada zərərin birbaşa tənzimlənməsi mexanizminin tətbiq edildiyini bildirmişdi. Bu mexanizmə görə, zərəri sığortalının öz sığorta şirkəti ödəyir, daha sonra həmin vəsaiti təqsirkar tərəfin sığortaçısından tələb edir. Qurbanov həmin vaxt bu proseslərin elektron qeydiyyatı üzərində işin davam etdiyini də qeyd etmişdi.

FİKRİMİZCƏ

Ödənişlərin artması özlüyündə mənfi hal deyil: sığortalıların daha çox ödəniş alması sistemin işlədiyini göstərə bilər. Lakin haqlar azalarkən ödənişlərin bu sürətlə artması, icbari sığortanın maliyyə tarazlığı ilə bağlı sual doğurur.

Fikrimizcə, burada əsas məsələ səbəbin aydın olmasıdır. Haqlar tarif dəyişikliyi səbəbindən azalıbsa, bu, sürücü üçün müsbət nəticədir və bunun sığorta şirkətlərinin ödəmə qabiliyyətinə təsiri izlənilməlidir. Haqlar müqavilələrin sayının azalması səbəbindən düşübsə, bu, sığortasız qalan vasitələrin və ya əmlakın artması demək ola bilər. Hər iki halda mənzərənin icbari sığorta növləri üzrə açıqlanması həm sığortalılar, həm də bazar iştirakçıları üçün faydalı olar.

İcbari sığorta sığortalının sığorta ilə ən çox təmasda olduğu sahədir. Bu sahədə haqlarla ödənişlər arasındakı tarazlığın aydın olması sistemə etimadı da gücləndirəcək.

SUALLARIMIZ

Azərbaycan Mərkəzi Bankına:

1. 2026-cı ildə icbari sığorta haqlarının azalmasının əsas səbəbi nədir: tarif dəyişikliyi, müqavilələrin sayının azalması, yoxsa başqa amillər? Avtonəqliyyat vasitələri üzrə icbari sığorta haqlarının hesablanması qaydalarına 2026-cı ildə edilən dəyişikliklərin bu azalmaya təsiri olubmu? 2. İcbari sığorta haqları və ödənişləri hansı növlər üzrə necə dəyişib? Bu bölgü müntəzəm olaraq dərc oluna bilərmi? 3. Avtonəqliyyat vasitələri üzrə icbari sığortada zərərin birbaşa tənzimlənməsi mexanizmi hazırda hansı mərhələdədir və bu mexanizm üzrə neçə zərər tənzimlənib?

Azərbaycan Sığortaçılar Assosiasiyasına:

4. İcbari sığortada haqların azalması və ödənişlərin artması üzv şirkətlərin bu sahədəki fəaliyyətinə necə təsir edir? 5. Sığortalılara ödənişlərin vaxtında edilməsini təmin etmək üçün hansı addımlar atılır?

CAVAB HÜQUQU

Sigortanın Sesi olaraq Azərbaycan Mərkəzi Bankının və Azərbaycan Sığortaçılar Assosiasiyasının cavablarını olduğu kimi dərc etməyə hazırıq. Əlaqə: info@sigortaninsesi.com

#Azərbaycan #AMB #Sığorta #İcbariSığorta #SığortaÖdənişləri #AvtomobilSığortası #Sığortalı #SigortanınSesi