29 bin 156 lira değer kaybı istedi, 29 bin 150 lira avukatlık ücreti çıktı: Bu mu tahkim?

Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2026 yılında verdiği bir karar elimize ulaştı. Dosya, trafik kazası sonrası değer kaybı talebiyle ilgili. Kararın tarafı olan başvuru sahibi, yayın grubumuzla yakınlık bağı bulunan bir kişidir; bu nedenle kimlik ve kişisel bilgilerini yayımlamıyoruz. Haberimizin konusu kişi değil, kararda uygulanan hesaplama yöntemidir.

DOSYADA NE OLDU?

Başvuru sahibinin aracı, zorunlu trafik sigortası bulunan başka bir araçla karıştığı kazada hasar gördü. Başvuru sahibi, aracında oluşan değer kaybı için 25 Mart 2026'da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurdu ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere kısmi talep olarak 29.156 TL istedi. Bilirkişi değer kaybını 5.000 TL olarak belirledi. Sigorta şirketi bu tutarı başvurudan önce ödemişti. Bu nedenle uyuşmazlık hakemi talebi 29 Haziran 2026'da reddetti.

Bunu da okuyun: Don teminatı 25 ürüne çıkıyor; bitkisel üretimde sigortalılık ise yüzde 30'da

Sigorta şirketinin değer kaybını başvuru öncesinde ödemiş olmasını doğru bir adım olarak görüyoruz. Bilirkişi raporunun değerlendirmesi de hakemin takdirindedir; bu konuyu tartışmıyoruz.

Ancak kararda bir satır daha var: Sigorta şirketi avukatla temsil edildiği için, başvuru sahibinden alınıp şirkete verilmek üzere 29.150 TL vekâlet ücretine hükmedildi. Kararda bu tutarın "reddedilen tutar üzerinden AAÜT ve S.K. uyarınca" hesaplandığı belirtiliyor; ancak hesabın ayrıntısı yer almıyor. Sonuçta başvuru sahibi, talep ettiği tutara neredeyse eşit bir avukatlık ücretiyle karşı karşıya kaldı.

Başvuru sahibi bu karara itiraz etti. İtiraz Hakem Heyeti 26 Eylül 2026'da itirazı, kararın kesin olduğu gerekçesiyle itiraz nedenlerini incelemeden reddetti. Başvuru tarihinde geçerli kesinlik sınırı 35.000 TL olduğu için bu sınırın altındaki kararlara itiraz yolu kapalı. İtiraz Hakem Heyeti'nin bu yöndeki kararı, Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesindeki düzenlemeyle uyumludur.

KANUN NE DİYOR?

Sigortacılık Kanunu'nun 30/17. maddesine göre talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen ücretin beşte biridir. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13. maddesi ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17/2. maddesi de beşte bir kuralını tekrarlıyor. Tarife ayrıca, Komisyon'un hükmedeceği ücretin reddedilen miktarı geçemeyeceğini söylüyor.

Bu kural, tahkimde kaybeden tarafın, özellikle küçük taleplerde, ağır bir avukatlık ücretiyle karşılaşmasını önleyen bir sınırdır.

HESAP NASIL YAPILABİLİRDİ?

2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde asliye mahkemeleri için belirlenen ücret 45.000 TL. Hesap farklı okumalara göre şöyle çıkıyor:

Tarifeye göre hesaplanan ücret 45.000 TL, beşte biri: 9.000 TL

Önce reddedilen miktar sınırı (29.156 TL), sonra beşte bir uygulanırsa: 5.831 TL

Kararda hükmedilen tutar: 29.150 TL

Komisyon'un kendi yayımladığı Hakem Karar Dergisi'nde yer alan 2025 tarihli kararlarda (ör. K-2025/506795, K-2025/511400), reddedilen küçük tutarlar üzerinden beşte bir kuralı uygulanarak vekâlet ücreti belirlendiği görülüyor. Yargıtay'ın da çeşitli kararlarında (ör. 17. HD 2019/12316 K.; 4. HD 2021/3260 K.), tahkimde reddedilen taraf aleyhine tam ücret yerine beşte bir oranında ücrete hükmedilmesi gerektiği yönünde değerlendirmeleri bulunuyor.

Öte yandan Tarife'nin 17/2. maddesi, ücretin asliye mahkemeleri maktu ücretinin altında kalmamasını da şart koşuyor; Yargıtay'ın bazı kararlarında da hesaplanan tutar maktu ücretin altında kalırsa maktu ücrete hükmedileceği ifadesi yer alıyor. Tartışma, bu taban ile beşte bir kuralının hangi sırayla uygulanacağından doğuyor. Bize göre tabanı önce uygulayıp beşte biri devre dışı bırakan bir okuma, kanunun açık kuralını küçük taleplerde işlevsiz bırakır.

AÇIK KALAN YOL: ANAYASA MAHKEMESİ Mİ?

Bu dosyada olağan kanun yolları kapalı. Tutar kesinlik sınırının altında olduğu için itiraz incelenmedi. Yargıtay da İtiraz Hakem Heyeti kararlarına karşı kanun yararına temyiz yolunun açık olmadığına karar verdi (4. HD, 2023/10053 E., 2024/2327 K., 29.02.2024). Akla gelen yol, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru; ancak başvurunun süresi ve kabul edilebilirliği ayrıca değerlendirilmelidir. Saf bir hesap hatası iddiası için Komisyon'dan kararın düzeltilmesini (tashih) istemek de bir seçenek olarak tartışılabilir.

Anayasa Mahkemesi, idari yargıdaki bir tazminat davasına ilişkin 24 Haziran 2015 tarihli ve 2013/4513 başvuru numaralı kararında, reddedilen miktar üzerinden hükmedilen ve ölçülü bulunmayan avukatlık ücretinin mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Kararda, masrafların makul ve orantılı olmasının mahkemeye erişim hakkının asgari sınırı olduğu vurgulandı.

Bireysel başvuru süresi, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gündür (6216 sayılı Kanun m.47/5). Benzer durumda olanların bu süreyi kaçırmamak için vakit kaybetmeden bir avukata danışması önem taşıyor.

BAŞVURU SAHİBİ AÇISINDAN TABLO

Bu dosyada başvuru sahibi:

Talebi reddedildi,

Kararın içeriğine itiraz edemedi, çünkü tutar kesinlik sınırının altında kaldı,

Talep ettiği tutara neredeyse eşit bir avukatlık ücretiyle karşılaştı.

Kesinlik sınırı, küçük uyuşmazlıkların hızlı sonuçlanması için var. Ama aynı sınır, vekâlet ücretinin hesaplanmasında bir hata olup olmadığının ikinci bir gözle incelenmesini de engelliyor. Küçük tutarlı taleplerde bu durum, tahkime başvurmayı caydırıcı hale getirebilir. Sigorta tahkiminin kuruluş amacı ise sigortadan hak arayanların hakkını kolay ve düşük maliyetle aramasını sağlamaktır.

Bize göre bu dosya tek bir kişinin meselesi değil. Bu nedenle konuyu Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ve SEDDK'nın dikkatine sunuyoruz. Benzer tutarlarda kaç başvuru sahibine, hangi yöntemle vekâlet ücreti çıkarıldığı sorusu, sistemin güvenilirliği açısından önem taşıyor.

SORULARIMIZ

1. Sigorta Tahkim Komisyonu, talebi tamamen reddedilen başvuru sahipleri aleyhine vekâlet ücretini hesaplarken hangi yöntemi esas alıyor? Bu konuda hakemler arasında tek tip bir uygulama var mı?

2. Kesinlik sınırının altında kalan dosyalarda vekâlet ücretine ilişkin hesaplama hatası iddiası olduğunda, başvuru sahibinin başvurabileceği bir düzeltme yolu var mı?

3. Kesinlik sınırının altındaki dosyalarda başvuru sahipleri aleyhine hükmedilen vekâlet ücretlerine ilişkin bir istatistik tutuluyor mu?

4. SEDDK, küçük tutarlı uyuşmazlıklarda vekâlet ücretinin başvuru sahiplerini tahkimden caydırmaması için bir düzenleme yapmayı değerlendiriyor mu?

CEVAP HAKKI

Sigorta Tahkim Komisyonu, SEDDK ve ilgili sigorta şirketinin bu konudaki açıklamalarını aynen yayımlamaya hazırız.

#SigortaTahkim #AnayasaMahkemesi #DeğerKaybı #VekaletÜcreti #TrafikSigortası #TüketiciHakları #SEDDK #SigortanınSesi