Sığorta ödənişləri 28% artıb, amma bu, hasar böhranı deyil: artımın 83%-i həyat sığortasından gəlir

Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında sığorta şirkətləri 1 milyard 115,4 milyon manat sığorta haqqı toplayıb. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 6,4% çoxdur. Eyni dövrdə sığorta ödənişləri 28,1% artaraq 773,2 milyon manata çatıb.

Beləliklə, toplanan hər 100 manatın 69,3 manatı ödənişlərə yönəlib. Ötən il bu göstərici 57,6 manat olub.

İlk baxışdan bu, ödənişlərin haqlardan dörd dəfə sürətlə artması deməkdir. Lakin rəqəmlər bölünəndə səbəb aydın görünür.

ARTIMIN MƏNBƏYİ: HƏYAT SIĞORTASI

Banker.az-ın Mərkəzi Bankın məlumatlarına əsaslanan hesablamasına görə, həyat sığortası üzrə ödənişlər 8 ayda 33,1% artaraq 568,4 milyon manata çatıb. Bu, bazardakı bütün ödənişlərin təxminən 74%-i deməkdir.

Ümumi ödənişlər bir ildə təxminən 169,6 milyon manat artıb. Bunun 141,2 milyon manatı, yəni təxminən 83%-i həyat sığortasının payına düşür.

Həyatın yaşam sığortasında isə ödənişlər ilk dəfə toplanan haqları keçib: 559,5 milyon manat haqqa qarşı 561,6 milyon manat ödəniş.

Bunu zərər kimi oxumaq düzgün olmaz. Yığım xarakterli həyat sığortasında müqavilənin müddəti bitəndə müştəriyə ödənilən məbləğ illər ərzində yığılmış ehtiyatlardan ödənilir. Yəni ödənişin həmin ilin haqqını keçməsi özlüyündə sistemin nəzərdə tutduğu bir vəziyyətdir. Banker.az bunu 2022-2023-cü illərdə bağlanan müqavilələrin müddətinin bitməsi və 2025-ci ilin yanvarından dövlət sektoru işçiləri üçün vergi güzəştlərinin məhdudlaşdırılması ilə izah edir.

Əsl sual başqadır: həyatın yaşam sığortasında ödənişlər 33,8% artdığı halda, yeni haqlar 12,2% artıb. Bu fərq davam edərsə, bazarın ən böyük seqmentində yeni satışların vaxtı çatan müqavilələri əvəz edib-etməyəcəyi izlənilməlidir.

QEYRİ-HƏYAT SIĞORTASINDA MƏNZƏRƏ SAKİNDİR

Sigortanın Sesi-nin rəsmi rəqəmlər əsasında hesablamasına görə, həyat sığortası çıxıldıqda qalan seqmentdə ödənişlər təxminən 205 milyon manat təşkil edir və təxminən 16% artıb. Bu seqmentdə toplanan hər 100 manatın təxminən 43 manatı ödənişlərə gedir.

Yəni avtomobil, əmlak və tibbi sığortada ödənişlərin nəzarətdən çıxdığını göstərən bir mənzərə yoxdur.

İCBARİ SIĞORTADA DİQQƏT ÇƏKƏN BİR RƏQƏM

Trend-in məlumatına görə, könüllü sığortada toplanan haqlar 13% artaraq 901,9 milyon manata çatıb. Ümumi bazar isə cəmi 6,4% böyüyüb. Bu iki rəqəm birlikdə göstərir ki, icbari sığorta üzrə toplanan haqlar ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə azalıb. Bizim hesablamamıza görə, azalma təxminən 36 milyon manatdır. Eyni dövrdə icbari sığorta üzrə ödənişlər isə təxminən 19% artıb.

Bu azalmanın hansı sığorta növündən qaynaqlandığı açıqlanan məlumatlarda göstərilmir.

"BAZAR İKİ DƏFƏ BÖYÜYÜB"

Azərbaycan Sığortaçılar Assosiasiyasının Müşahidə Şurasının sədri Ülviyyə Cabbarova Trend-ə açıqlamasında bazarın son dörd ildə təxminən iki dəfə böyüdüyünü və sığorta ilə əhatə dairəsinin artırılması üçün geniş imkanlar olduğunu bildirib.

İslam İnvestisiya və İxrac Kreditlərinin Sığortası Korporasiyasının (ICIEC) biznesin inkişafı departamentinin direktoru Yasir Alaki isə Azərbaycanın 2020-ci ildən ICIEC-in üzvü olduğunu və qurumun yerli banklarla əməkdaşlığı genişləndirməyi planlaşdırdığını qeyd edib.

SUALLARIMIZ

Birincisi: Həyatın yaşam sığortasında vaxtı çatan müqavilələrin ödənişi nə vaxta qədər bu səviyyədə davam edəcək?

İkincisi: Vergi güzəştlərinin məhdudlaşdırılmasından sonra yeni yığım müqavilələrinin satışı necə dəyişib?

Üçüncüsü: İcbari sığortada toplanan haqların azalması hansı sığorta növündən qaynaqlanır?

Bazarın böyüməsi ilə bağlı cümlələr doğrudur. Amma 2026-cı ilin əsas hekayəsi böyümə deyil, həyat sığortasında yığılan pulun sahibinə qaytarılmasıdır.

#Azərbaycan #sığorta #həyatsığortası #MərkəziBank #SigortanınSesi