Kalkulyator 2018-ci ildən var idi: Yeni xidmət sürücüyə əslində nəyi göstərir?

İcbari Sığorta Bürosu (İSB) avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası üzrə "Sığorta haqqını hesabla" adlı onlayn xidmətə start verib. Fineko/abc.az-ın məlumatına görə, xidmətə isb.az saytındakı Şəxsi kabinetdən "myGov ID", "SİMA İmza", "ASAN imza" və ya "e-imza" vasitəsilə daxil olmaq mümkündür.

Dövlət qeydiyyat nişanı və texniki pasportun nömrəsi daxil edildikdən sonra sistem məlumatları dövlət reyestrlərindən avtomatik alır və sığorta haqqının yekun məbləğini, sığorta müddətinin gün sayını və tətbiq olunan əmsalı göstərir.

İlk baxışdan bu, sadə bir rəqəmsal xidmətdir. Amma diqqətlə baxanda iki məqam ortaya çıxır.

Bunu da oxuyun: İcbari Sığorta Bürosunun Himayəçilər Şurasında dəyişiklik: "Atəşgah" kreslosunda yeni ad

HESABLAMA İMKANI YENİ DEYİL

Birincisi, sığorta haqqını müstəqil hesablamaq imkanı yeni deyil. Report.az-ın 2018-ci ildə dərc etdiyi xəbərə görə, İSB həmin il hesabla.isb.az ünvanında sürücülərin icbari sığorta haqqını özləri hesablaya biləcəyi kalkulyator istifadəyə vermişdi. O zaman sürücü nəqliyyat vasitəsinin növünü və Bonus-Malus əmsalını özü daxil edirdi.

Yeni xidmətin fərqi ondadır ki, məlumatları artıq sürücü yox, sistem özü dövlət reyestrlərindən götürür. Yəni sürücü öz əmsalını təxmin etmir, sistemin ona hansı əmsalı tətbiq etdiyini görür.

ƏSL YENİLİK: SIĞORTA TARİXÇƏSİ ƏMSALI

İkinci və daha vacib məqam əmsalın özü ilə bağlıdır. APA-nın məlumatına görə, Mərkəzi Bankın İdarə Heyəti 2026-cı ilin aprelində icbari avtosığorta qaydalarına dəyişiklik edib və Bonus-Malus sistemi "sığorta tarixçəsi əmsalı" ilə əvəzlənib. Qərarın dərcindən iki ay sonra qüvvəyə minməsi nəzərdə tutulub.

Yeni sistemdə əmsal minimum 0,60, maksimum isə 3 səviyyəsində müəyyən edilib. Hər qəzasız sığorta dövrü üçün 5 faiz endirim tətbiq olunur, sürücünün təqsirli olduğu hər hadisə isə əmsalı 30 faiz artırır. Hüquqi şəxslər üçün (taksi daşıyıcıları istisna olmaqla) əmsal sabit olaraq 1 götürülür.

Bu o deməkdir ki, eyni avtomobil üçün iki sürücünün ödədiyi sığorta haqqı arasındakı fərq 5 dəfəyə qədər ola bilər: ən yaxşı tarixçəsi olan sürücü əsas məbləğin 60 faizini, ən pis tarixçəsi olan sürücü isə onun 3 mislini ödəyir.

Belə bir sistemdə əmsalın düzgün hesablanması sürücü üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Yeni xidmətin əsas dəyəri də məhz buradadır: sürücü artıq öz sığorta tarixçəsinin ona neçəyə başa gəldiyini aydın görə bilir.

GÖRMƏK KİFAYƏT EDİRMİ?

Amma şəffaflığın ikinci tərəfi də var. Əgər sürücü sistemdə ona tətbiq olunan əmsalın səhv olduğunu düşünürsə, məsələn, təqsirli olmadığı bir qəza onun tarixçəsinə yazılıbsa, nə etməlidir?

Sistemin məlumatları dövlət reyestrlərindən avtomatik götürməsi rahatlıq yaradır. Amma reyestrdəki səhv də eyni sürətlə sığorta haqqında öz əksini tapır. Məlumatı görmək ilk addımdır. İkinci addım isə səhvi düzəltmək imkanıdır.

Bundan başqa, xidmətə yalnız elektron imza və ya rəqəmsal identifikasiya vasitələri ilə daxil olmaq mümkündür. Bu vasitələrdən istifadə etməyən sürücülər üçün eyni məlumata çıxışın necə təmin olunacağı da sual olaraq qalır.

SUALLARIMIZ

Bir: Sürücü ona tətbiq olunan sığorta tarixçəsi əmsalının səhv olduğunu düşünərsə, hansı qaydada etiraz edə bilər?

İki: Təqsir dərəcəsi mübahisəli olan hadisələr sığorta tarixçəsinə necə daxil edilir?

Üç: Elektron imzası olmayan sürücülər öz əmsalını hansı yolla öyrənə bilər?

Rəqəmsallaşma sürücünün işini asanlaşdırır. Amma əsl şəffaflıq sürücünün yalnız rəqəmi görməsi deyil, həm də həmin rəqəmə təsir edən məlumatı yoxlaya və lazım gəldikdə düzəldə bilməsidir.

#İSB #icbarisığorta #avtosığorta #sığortatarixçəsi #BonusMalus #Azərbaycan #SigortanınSesi