Fonlar tasfiyeye alındı, BES'teki paranız ne olacak? 6 soruda bilmeniz gerekenler

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketinin fonları hakkında verdiği tasfiye kararı, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi'ndeki (OKS) yaklaşık 18 milyon katılımcının aklına aynı soruyu getirdi: "Benim param da bu fonlarda mı?"

Türkiye Sigorta Birliği (TSB), konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada BES'te likidite sorunu bulunmadığını açıkladı. Sigortanın Sesi olarak, okurlarımızın aklındaki soruları tek tek yanıtladık.

1. BES'TE PARA FONA YATIRILMIYOR MU?

Bunu da okuyun: Neova Ideathon dördüncü kez başlıyor: Başvurular 16 Ekim'e kadar açık

Yatırılıyor. Ancak BES'teki birikim, yalnızca bireysel emeklilik için kurulan "emeklilik yatırım fonları"nda değerlendiriliyor. TSB'nin açıklamasına göre yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının hukuki ve operasyonel yapıları tamamen farklı.

2. TASFİYE EDİLEN FONLAR HANGİLERİ?

SPK, 17 Eylül'de Pardus, Hedef, Atlas, Bulls, Pusula, A1 Capital ve Tera portföy yönetim şirketlerinin TEFAS'ta işlem gören fonlarını alım satıma kapattı ve toplam 130 fonun tasfiyesine karar verdi. Bunlar, yatırımcıların bankalar ve TEFAS üzerinden alıp sattığı yatırım fonları. TSB'nin açıklamasına göre tasfiye edilen fonlar içinde en büyük pay serbest fonlara ait ve bu fonlar BES fonları arasında yer almıyor.

3. BU ŞİRKETLERİN BES İLE BİR BAĞI VAR MI?

Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, söz konusu şirketlerin yönettiği emeklilik fonları, gayrimenkul fonları ve girişim sermayesi fonları gibi diğer fon türleri işlemlerine devam ediyor. Yani tasfiye kararı emeklilik yatırım fonlarını kapsamıyor.

Hürriyet yazarı Noyan Doğan'a göre de fonları işleme kapatılan 7 şirketten yalnızca Atlas Portföy bir emeklilik yatırım fonunun yönetimini yürütüyor ve bu fonun hacmi çok küçük.

4. BES'TEKİ PARAMI KİM KORUYOR?

TSB'nin hatırlattığı üzere BES'te görevler ayrılmış durumda: Emeklilik şirketi, fonu yöneten portföy yönetim şirketi ve varlıkları saklayan kuruluş birbirinden ayrı. Sistem; SPK, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), İstanbul Takas ve Saklama Bankası (Takasbank) ve Emeklilik Gözetim Merkezi'nin (EGM) düzenleme, denetim, gözetim ve saklama mekanizmalarına tabi.

EGM'nin kurduğu Fon Gözetim Platformu fonların mevzuata uygunluğunu izliyor, Fon Performans Değerlendirme Sistemi ise fonların ne kadar etkin yönetildiğini değerlendiriyor.

5. FON BÜYÜKLÜĞÜ NEDEN DÜŞTÜ?

EGM verilerine göre BES ve Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS) toplam fon büyüklüğü 14 Eylül'de 2,613 trilyon TL iken, 28 Eylül itibarıyla 2,566 trilyon TL'ye geriledi. Aradaki fark yaklaşık 47 milyar TL.

TSB, piyasalardaki dalgalanmaların fon değerlerinde günlük değişimlere yol açabildiğini, özellikle hisse ağırlıklı ve değişken fonlarda ilk aşamada düşüşler görülebildiğini belirtiyor. Birliğe göre bugüne kadar emeklilik yatırım fonlarında herhangi bir likidite sorunu yaşanmadı ve sistemin işleyişinde aksama olmadı.

TSB'nin paylaştığı iki haftalık karşılaştırmaya göre (14-18 Eylül ve 21-25 Eylül) sisteme yeni girişler yüzde 4, ayrılma talepleri yüzde 22, gerçekleşen çıkışlar ise yüzde 9 azaldı. Yani TSB'nin açıkladığı veriler, BES'ten çıkış taleplerinin arttığı iddiasını desteklemiyor.

Aynı dönemde katılımcıların bilgi alma amaçlı başvuruları arttı, şikâyetler ise yüzde 14 yükseldi. Çıkışlarda artış yok, ama katılımcı soru soruyor.

6. TASFİYE EDİLEN FONLARDA PARASI OLANLAR NE OLACAK?

Bu soru BES katılımcılarını değil, söz konusu yatırım fonlarına doğrudan yatırım yapanları ilgilendiriyor. SPK'nın belirlediği usule göre tasfiyeyi Tera Portföy'ün fonları için Türkiye İş Bankası, diğer şirketlerin fonları için Ziraat Bankası yürütüyor.

Fonların varlıkları Takasbank'ta saklanıyor. İlk 10 iş gününde varlıklar ve yatırımcı hesaplarının mutabakatı yapılıyor, ardından en fazla 3 ay içinde varlıklar satılıyor. Elde edilen nakit, yatırımcılara fondaki payları oranında, dönem dönem hesaplarına aktarılıyor.

BES KATILIMCISI NE YAPMALI?

TSB, BES'in düzenli katkı payıyla uzun vadeli birikim oluşturmayı hedefleyen bir sistem olduğunu hatırlatıyor. Katılımcıların kısa vadeli dalgalanmalar yerine sistemde kalma sürelerini, risk profillerini ve uzun vadeli hedeflerini göz önünde bulundurması gerektiğini vurguluyor.

Birlik ayrıca katılımcıların fon dağılımlarını yılda 12 kez değiştirebildiğini ve yüzde 20 oranındaki devlet katkısının devam ettiğini hatırlatıyor. Emeklilik şirketinizden ya da sözleşmenizi yaptığınız acente veya bankadan, birikiminizin hangi fonlarda olduğunu öğrenebilirsiniz.

EGM'nin 28 Eylül verilerine göre BES ve OKS'de toplam katılımcı sayısı 18,3 milyona yaklaşıyor. Devlet katkısı dahil BES fon büyüklüğü 2,4 trilyon TL'yi, OKS fon büyüklüğü ise 164 milyar TL'yi aşmış durumda.

#BES #bireyselemeklilik #OKS #SPK #TSB #EGM #emeklilikfonu #SigortanınSesi