Acentenin 30 yılı, kanunda 1 yıllık komisyon ediyor

30 yıldır sigortacılık mesleğinin içinde olduğunu belirten acente Hülya Şahin'in "Acente portföyünün gerçek değerini konuşmanın zamanı gelmedi mi?" başlıklı yazısı, sektörün yıllardır ertelediği bir soruyu yeniden gündeme getirdi. Şahin, portföyün yalnızca yıllık üretim rakamı olmadığını, personel, ofis, teknoloji yatırımı ve en önemlisi zamanla oluşan bir işletme değeri olduğunu vurguluyor ve soruyor: Acente emekli olmak ya da portföyünü devretmek istediğinde bu değer nasıl hesaplanacak?

Soru yerinde. Peki mevzuat bugün bu soruya ne cevap veriyor?

KANUNDA NE VAR?

Bunu da okuyun: Zero-Touch: Ödül büyük, rakam yok

Türk Ticaret Kanunu'nun 122. maddesi, uygulamada "portföy tazminatı" olarak bilinen denkleştirme istemini düzenliyor. Buna göre acentelik ilişkisi sona erdiğinde, müvekkil, yani sigorta şirketi, acentenin bulduğu müşteriler sayesinde önemli menfaat elde etmeye devam ediyorsa, acente bu müşterilerden doğacak komisyonu kaybediyorsa ve somut olayda ödeme hakkaniyete uygunsa acente uygun bir tazminat isteyebiliyor.

Ancak bu hakkın sınırları dar:

- Tazminat, acentenin son beş yıllık faaliyeti sonucunda aldığı yıllık komisyon veya diğer ödemelerin ortalamasını aşamıyor. İlişki beş yıldan kısa sürmüşse, süren dönemin ortalaması esas alınıyor. Yani üst sınır, yaklaşık bir yıllık komisyon. - Talep, sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalı. - Acente sözleşmeyi haklı bir sebep olmadan kendisi feshederse ya da kusuruyla feshe yol açarsa bu hakkı kaybediyor. - Bu haktan önceden vazgeçilemiyor; sözleşmeye konacak bir feragat maddesi geçersiz.

ASIL BOŞLUK: EMEKLİLİK VE DEVİR

Denkleştirme yalnızca acentelik sözleşmesi sona erdiğinde devreye giriyor. Oysa Şahin'in sorduğu durumlar farklı: Acente emekli olmak, işini çocuğuna ya da başka bir acenteye devretmek istiyor.

Bu durumlarda portföyün değerini hesaplamak için kamuya açık bir standart, bir değerleme yöntemi ya da bir rehber bulunmuyor. Değer, tamamen tarafların kendi aralarındaki pazarlığa kalıyor. Üstelik denkleştirmenin üst sınırı, 20 ya da 30 yıllık bir ilişki için de bir yıllık komisyon ortalamasını aşamıyor.

Sigorta şirketleri acentelerden üretim, yeni müşteri ve büyüme bekliyor. Acenteler bunun için sermaye koyuyor, personel çalıştırıyor, teknolojiye yatırım yapıyor. Bu yatırımın sonunda oluşan değerin nasıl ölçüleceğine dair ise kamuya açık bir çalışma görünmüyor.

SORULARIMIZ

SEDDK'ya, TOBB Sigorta Acenteleri İcra Komitesi'ne ve Türkiye Sigorta Birliği'ne soruyoruz:

1. Sigorta acentesi portföylerinin değerlemesi için bir standart ya da rehber hazırlanması planlanıyor mu? 2. Acentenin emeklilik veya devir durumunda portföyünün değerini korumaya yönelik bir düzenleme çalışması var mı? 3. Son beş yılda kaç acentelik sözleşmesi sona erdi ve bunların kaçında denkleştirme ödendi? Bu konuda bir veri tutuluyor mu? 4. TTK'daki bir yıllık komisyon sınırı, uzun süreli acentelik ilişkileri için yeterli görülüyor mu?

İlgili kurum ve kuruluşların açıklama yapmak istemeleri halinde görüşlerini yayımlamaya hazırız.

Not: Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Denkleştirme talepleri her dosyada somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

#AcentePortföyü #Denkleştirme #PortföyTazminatı #SigortaAcentesi #TTK122 #Acenteler #SEDDK #SigortanınSesi